Borek Sipek: een keuze uit zijn glascollectie

Borek Sipek heeft met Philippe Starck en Erttore Sottsass aan de wieg gestaan van de nieuwe vormgeving die in de jaren 80 van de vorige eeuw werd geïntroduceerd. Tegenover het toenmalig functionalisme in de vormgeving van meubelen en gebruiksartikelen volgens de opvatting ‘form follows function’ stelde Sipek de slogan ‘style forms function’, titel van de tentoonstelling van zijn werk in het Stedelijk Museum van Amsterdam in1991. Anders gezegd: hij verkoos de fantasie in de vormgeving boven de efficiënte rechtlijnigheid. Dit had tot gevolg dat Sipek meubelen, maar vooral glasobjecten maakte die door de kunstcritici als sprookjesachtig en feeëriek werden bestempeld. Zo maakte hij drinkglazen zonder voet die dus niet neergezet konden worden als baldadig protest tegen de dwingende functionaliteit.

In het oeuvre van Sipek speelt glas een belangrijke rol. Hij heeft een speciale band met het materiaal, zoals blijkt uit zijn woorden: ‘Het is fantastisch materiaal. Het lijkt soms of ik alleen in glas werk, omdat ik er zoveel mee bezig ben. Maar de dans voor de glasoven blijft me fascineren’. De glasobjecten van de kunstenaar weerspiegelen een spel van tegenstellingen: ernst tegenover komisch, waardevol tegenover waardeloos, functioneel tegenover nutteloos. Sipek zelf verklaart: ‘Ik wil dingen maken die zo´n expressieve kracht bezitten dat mensen er verliefd op worden’.

Borek Sipek wordt in 1949 in Praag geboren en begint daar zijn studie in vormgeving van meubelen. Na de bezetting van Praag in 1968 wijkt hij uit naar Duitsland. Daar gaar hij in Hamburg architectuur studeren en aansluitend daarop filosofie in Stuttgart. In 1979 promoveert hij in Nederland aan de TU te Delft in de technische werenschappen. Vier jaar later krijgt hij internationale bekendheid door de toekenning van de Architectuurprijs van Duitsland 1983 voor het ontwerp van het glazen huis voor zijn zuster in Hamburg. In hetzelfde jaar gaat hij naar Amsterdam waar hij de studio Alter Ego voor vormgeving en architectuur opent. Zijn ontwerpen hebben intussen een eigen plaats in de kunsthistorie gekregen en zijn stijl wordt aangeduid als ‘neobarok’.

Werk van Sipek is ondermeer opgenomen in de vaste collecties van het Museum of Modern Art in New York, het Musée des arts décoratifs te Parijs en het Design Museum te Londen. Hij heeft talrijke prijzen gekregen, waaronder de ‘Kho Liang Ie’-prijs 1989 van het Amsterdamse Fonds voor de Kunst. In hert juryrapport wordt hij getypeerd als ‘de vormgever van de emotie’.

Van 21 maart t/m 25 juni is er een grote tentoonstelling van Borek Sipek in het Drents museum te Assen.